Glaasje rood?

Alcohol vergroot de kans op 7 soorten kanker

In onze taal klinkt alcohol vaak klein en onschuldig. We hebben het over een bubbeltje, een glaasje rood of wat sterks. Woorden die luchtig klinken en waarbij je niet meteen aan gezondheidsrisico’s denkt.

Maar alcohol is niet onschuldig. Alcohol vergroot de kans op 7 soorten kanker. Toch weten veel mensen dat niet.

Met onze campagne willen we die kennis vergroten.

53%

van de volwassen Nederlanders is positief over meer voorlichting over gezondheidsrisico's van alcohol. [1]

7 kankers

Alcohol vergroot de kans op mond-, keelholte-, strottenhoofd-, slokdarm-, lever-, darm- en borstkanker. [2]

1 glas

Het drinken van één glas alcohol per dag vergroot de kans op gezondheidsrisico's. [3]

Waarom deze campagne?

In onze taal maken we alcohol gezellig en klein. We hebben het over wat sterks, een glaasje rood of een glas bubbels. Woorden die gezellig en onschuldig klinken, maar alcohol is niet onschuldig.

Alcohol vergroot de kans op 7 soorten kanker. Toch weten veel mensen dat niet. Juist omdat onze woorden zo onschuldig klinken, voelen de risico’s vaak ver weg.

Slechts 47% van de Nederlanders weet dat alcohol de kans op kanker vergroot en uit ons onderzoek blijkt ook dat Nederlanders bij alcohol nog te weinig (27%) denken aan iets wat ongezond is.

Het MDL fonds en KWF zijn, namens alle gezondheidsfondsen van De Gezonde Generatie, daarom in 2023 met een kenniscampagne gestart. Met deze campagne willen we iedereen laten weten dat alcohol de kans op 7 soorten kanker vergroot.

Wij moedigen je aan

Taal zegt iets over hoe we naar alcohol kijken. Als we alcohol steeds benoemen alsof het geen kwaad kan, staan we minder stil bij de gevolgen voor onze gezondheid.

We moedigen je aan om meer te weten te komen over de gezondheidsrisico’s, zodat je bewustere keuzes kunt maken. Hieronder lees je meer over het onderwerp en behandelen we vragen zoals: waarom is er een vergrote kans op kanker door alcohol? Belangrijk om hier meer over te weten. Niet alleen voor jezelf, maar ook voor onze kinderen, zij kopiëren ons gedrag. En we willen hen beschermen.

Als iedereen wist dat alcohol de kans op 7 soorten kanker vergroot...

200

Alcoholgebruik kan zorgen voor ongeveer 200 verschillende ziekten, waaronder 7 soorten kanker. [2,3]

56%

Van de volwassen Nederlanders drinkt 56% meer dan het advies van de Gezondheidsraad. [4]

47%

Slechts 47% van de volwassenen Nederlanders weet dat alcohol drinken de kans op kanker vergroot. [5]

Veelgestelde vragen

Hier vind je enkele veelgestelde vragen en antwoorden. Ook vind je er testjes, bijvoorbeeld over wat je al weet over alcohol of wat jouw drinkgedrag betekent voor je gezondheid. Zit jouw vraag er niet tussen? Laat het ons weten.

Om welke 7 soorten kanker gaat het?
Uit onderzoek blijkt dat alcohol de kans op mond-, keelholte-, strottenhoofd-, slokdarm-, lever-, darm- en borstkanker vergroot.
Of je kanker krijgt hangt toch van veel factoren af?
Of iemand kanker krijgt, hangt van verschillende factoren af. Aan sommige oorzaken van kanker kun je weinig doen, bijvoorbeeld aan de genen die je hebt gekregen. Op andere oorzaken heb je wel meer invloed, zoals het drinken van alcohol.
Maar een beetje alcohol is toch juist goed voor je gezondheid?
Dit klopt niet. De Universiteit van Nederland legt het heel duidelijk uit in deze video:
Is een glas wijn per dag goed voor je hart?
Alcohol verhoogt ook bij matig gebruik de kans op verschillende hart- en vaatproblemen. Het idee dat alcohol goed voor het hart is, klopt dan ook niet. Lees meer hierover op de website van de Hartstichting.
Bij hoeveel glazen alcohol vergroot de kans op kanker?
Er is geen ‘veilige’ hoeveelheid alcohol om te drinken. Als je meer drinkt, neemt de kans op kanker toe. Dit begint al te stijgen bij gemiddeld één glas alcohol per dag. Het maakt daarbij niet uit wat je drinkt (bijvoorbeeld bier of wijn). Het gaat om de hoeveelheid alcohol.
Hoe vaak is er sprake van kanker door alcohol?
Zeker een derde van de kankergevallen is gerelateerd aan ongezonde leefstijl en leefomgeving, alcohol is één van deze oorzaken. Andere oorzaken zijn bijvoorbeeld roken en ongezonde voeding.
Waarom is er een vergrote kans op kanker door alcohol?
Het Expertisecentrum Alcohol van het Trimbos-instituut heeft een video gemaakt waarin ze dit uitleggen:

Hoeveel risico op kanker heb je als je naast drinken ook rookt?
Roken, in combinatie met het drinken van alcohol, geeft een extra hoog risico op kanker. De relatie tussen alcohol en mond- en keelholtekanker is bijvoorbeeld sterker voor rokers dan voor niet-rokers.
Wil je jouw kennis testen?
Wat weet jij eigenlijk over alcohol?
Test hier je kennis.
Wat is het gezondheidsadvies m.b.t. alcohol in Nederland?
In Nederland geeft de Gezondheidsraad advies over alcoholgebruik voor volwassenen. Deze, onafhankelijke adviesraad met wetenschappers, zegt: drink geen alcohol of in ieder geval niet meer dan één glas per dag.
Zijn er signalen waar ik op moet letten?
Als jij je zorgen maakt om je gezondheid, dan raden we je aan contact op te nemen met je huisarts.
Ontdekken hoeveel je drinkt en wat dit voor invloed heeft?
Hoeveel alcohol drink jij? En welke invloed heeft dat op jou? Doe de zelftest alcohol. Hier staan 20 vragen over je alcoholgebruik. Aan het einde van de test krijg je een persoonlijk advies en tips.
Wat kun je doen als je géén of minder risico wilt lopen?
Er zijn tegenwoordig veel verschillende alcoholvrije drankjes. Sommigen bevatten veel suiker, anderen niet of minder. Als je geen risico of minder risico op alcohol gerelateerde kanker wilt lopen, kun je kiezen voor zo’n alternatief. Goed om te weten: hoe minder alcohol je drinkt, hoe minder risico je loopt.

Hier vind je handige apps en testen voor als je eens wilt minderen met alcohol drinken. En wist je dat je drankjes tellen helpt, als je minder wilt drinken op één avond?
Kan de schade van alcohol teruggedraaid worden?
Onderzoek laat zien dat een lange periode zonder alcohol nodig is om het risico op kanker door eerder drankgebruik te verminderen. Er zijn aanwijzingen dat het risico vermindert na tien jaar. En na twintig jaar zou het risico op kanker even groot zijn als het risico voor mensen die nooit gedronken hebben. Meer onderzoek hiernaar is wenselijk.

Het Trimbos-instituut legt het hier ook uit.

Wat zeggen deskundigen?

“Mijn grootste drijfveer om me voor alcoholpreventie in te zetten, is dat ik regelmatig mensen zie met complicaties door alcoholgebruik. Dat wil niemand. Niet voor zichzelf of voor zijn kinderen. Laten we daarom een gezonde omgeving voor onze kinderen maken.”

Bart Takkenberg over alcoholpreventie, maag-, darm-, leverarts

Alcohol is jaarlijks verantwoordelijk voor zeker 4.000 nieuwe kankerpatiënten. Goede voorlichting kan dit helpen voorkomen en leed besparen. Als arts wil ik hier echt mijn steentje aan bijdragen.

Marjolein Smidt, oncologisch chirurg

Alcohol is een kankerverwekkende stof: dat is vaak onbekend. Het is belangrijk dat mensen weten dat je het risico op kanker kunt verlagen door niet of minder alcohol te drinken.

Carmen Voogt, wetenschappelijk medewerker en projectleider Expertisecentrum Alcohol van het Trimbos-instituut

Of iemand kanker krijgt, hangt van verschillende factoren af. Vaak kun je aan het krijgen van kanker helemaal niks doen. Maar zeker in een derde van de gevallen wordt kanker mede veroorzaakt door een ongezonde leefstijl, waaronder het drinken van alcohol. Wij vinden het van groot belang dat mensen zich hier bewust van zijn.

Dorine Manson, Directeur KWF Kankerbestrijding

Meer informatie?

Hier vind je verschillende websites waarop je meer informatie kunt vinden over dit onderwerp:

Lees hier hoe we het voor jongeren makkelijker willen maken om gezonde keuzes te kunnen maken.
Ontdek op de website van het MDL Fonds wat alcohol doet met de spijsvertering.
Vind hier vanuit KWF feiten en fabels over kanker en alcohol.
Test hier je kennis over alcoholgebruik.

Download

Factsheet: Hoe denkt Nederland over een alcoholpauze

Hoe denkt Nederland over alcohol?

Onderzoek uitgevoerd door MarketResponse (juni 2023)

Hoe kijken jongeren aan tegen alcohol?

Onderzoek uitgevoerd door MarketResponse (september 2023)

Infographic: De impact van minder alcohol

Integraal Kankercentrum Nederland (IKNL)

Wie zitten er achter de campagne?

Het Maag Darm Lever fonds en KWF Kankerbestrijding zijn, in het kader van De Gezonde Generatie, de kenniscampagne ‘Op je gezondheid?’ gestart.

Meer bewustwording

Als onderdeel van De Gezonde Generatie zetten MDL Fonds en KWF zich in voor meer bewustwording in de samenleving voor de relatie tussen alcohol en kanker en op maatregelen die het voor jongeren makkelijk en normaal maken om geen alcohol te drinken. Zo dragen we bij aan het verder voorkomen van kanker en dragen we bij aan een gezonde spijsvertering voor iedereen.

Bronnen

1. Flitspeiling informatiebehoefte Nederlanders schadelijkheid alcohol (2023). (z.d.). Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Geraadpleegd op 27 juni 2023.

2. Diet, Nutrition, Physical Activity and Cancer: a Global Perspective. Continuous Update Project Expert Report (2018). (z.d.). World Cancer Research Fund/American Institute for Cancer Research. Geraadpleegd op 27 juni 2023.

3. Global status report on alcohol and health 2018 (CC BY-NC-SA 3.0 IGO). (z.d.). Geneva: World Health Organization. Geraadpleegd op 27 juni 2023.

4. Leefstijlmonitor 2023. Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu. Geraadpleegd op 20 augustus 2024

5. Kennismonitor Alcohol (2024). (z.d.). Trimbos-instituut. Geraadpleegd op 24-1-2025.