Eerste NAPV-monitor: vrijwillige aanpak schiet opnieuw tekort

• Gezonde voedselomgeving
• Nieuws

De eerste monitor van de Nationale Aanpak Productverbetering (NAPV) – verschenen op 26 juni – laat een teleurstellend beeld zien: het verminderen van zout, suiker en verzadigd vet, en het verhogen van vezels in ons eten en drinken gaat veel te traag. Met andere woorden: slappe hap want opnieuw blijkt: zolang afspraken vrijblijvend zijn, verandert er te weinig. En dat terwijl ongezonde voeding mensen ziek maakt. Als we willen dat de Nederlandse jeugd in 2040 gezond op kan groeien, moet het kabinet nu doorpakken.

Ontbrekende afspraken

Opvallend genoeg zijn voor slechts 8 van de 19 productgroepen afspraken vastgesteld op de website van NAPV*.  Voor de overige 11 productgroepen zijn nog geen afspraken vastgesteld, terwijl de NAPV al in 2022 is gestart. Op de website staat ook dat de gesprekken hierover voor het einde van 2027 plaatsvinden. Rijkelijk laat, aangezien de NAPV in 2030 afloopt. En de afspraken die wel zijn gemaakt, zijn niet bindend.

Te kleine stapjes

Het zout- en suikergehalte was in 2025 bij een kwart van de productgroepen iets lager dan in 2020. De resultaten bij verzadigd vet zijn wisselend. Dit zijn slechts kleine stapjes. Een hoopvolle tussenstand is het bepaald niet.
Om de doelstelling van de NAPV te bereiken, moet in 2030 de helft van de producten in de gezondste categorie vallen en mag maximaal 10% in de ongezondste categorie vallen. Het RIVM concludeert: “Er zijn kleine verbeteringen in de samenstelling gerealiseerd in de richting van de doelstellingen voor 2030. Meer verbetering is nodig om de doelstellingen voor alle voedingsmiddelengroepen en voedingsstoffen te bereiken.”

Zelfregulering werkt niet

De monitor toont opnieuw aan dat zelfregulering niet werkt. De gemaakte afspraken zijn niet bindend. Het zijn intenties zonder consequenties. Ook ontbreken jaarlijkse reductiedoelen – een stok achter de deur die fabrikanten jaar op jaar stimuleert om stappen te zetten. De gezondheid van onze jeugd is te belangrijk om af te laten hangen van de goede wil van fabrikanten.

De geschiedenis herhaalt zich

De voorloper van de NAPV, het Akkoord Verbetering Productsamenstelling (AVP), liep zeven jaar. Ook toen was er sprake van zelfregulering. Over het resultaat van het AVP zei het RIVM zelf destijds: “Een snufje minder zout per dag en nog geen twee suikerklontjes minder. Het effect op ongezond vet is nooit doorgerekend, daarover waren te weinig afspraken gemaakt.” Met de NAPV dreigt dit scenario zich te herhalen. Precies daarom is de overheid nu aan zet. Oud-staatssecretaris voor Jeugd en Preventie Maarten van Ooijen gaf in 2023 al aan dat, als vrijwillige afspraken onvoldoende effect hebben, aanvullende fiscale en wettelijke maatregelen nodig zijn om tot een gezonder voedselaanbod te komen.
Zonder bindende afspraken herhaalt de geschiedenis zich. En Nederland is er klaar voor, want bijna negen op de tien Nederlanders vinden het belangrijk dat bewerkt voedsel gezonder wordt gemaakt. **

Wij pleiten voor ambitieuzere, bindende doelen

Ongezond eten en drinken maakt mensen ziek. Veel voedsel bevat veel suiker, zout en/of verzadigd vet, vaak ook producten waar je het niet in verwacht. Daarom moet de hoeveelheid zout, suiker en verzadigd vet in producten sneller omlaag. De Gezonde Generatie pleit voor een ambitieus, bindend hoofddoel met jaarlijkse reductiedoelen: jaar op jaar minder zout, suiker en verzadigd vet – en meer vezels – in ons voedsel. Met jaarlijkse onafhankelijke monitoring, zodat ieder jaar zichtbaar is of de koers klopt.
De oplossingen liggen voor de hand. Het is tijd voor gezondere voeding. Alleen zo werken we aan een Gezonde Generatie.

*Nationale Aanpak Product­verbetering – NAPV
**Uit onderzoek (dec 2025) door onderzoeksbureau Ipsos I&O onder circa 1.200 Nederlanders (18+), in opdracht van de Gezonde Generatie.